Opens in a new tab

Wet Breyne: welke bescherming heb je bij sleutel-op-de-deurbouw?

Bouw je met een sleutel-op-de-deurbedrijf of koop je op plan? Dan beschermt de Wet Breyne je tegen een reeks risico's. We leggen uit wanneer de wet geldt en wat ze concreet regelt.

Nieuwbouwwoning in opbouw met bouwplannen op de voorgrond
Foto: Magnific

Kort antwoord: de Wet Breyne is een Belgische wet uit 1971 die particulieren beschermt wanneer ze een woning laten bouwen door een aannemer die zowel ontwerpt als bouwt, zoals een sleutel-op-de-deurbedrijf, of wanneer ze een woning of appartement op plan kopen. De wet legt verplichte vermeldingen in het contract op, beperkt het voorschot bij ondertekening tot 5% van de prijs, laat je enkel betalen volgens de vordering van de werken, verplicht een waarborg voor de voltooiing en regelt een oplevering in twee fasen. De bepalingen zijn dwingend: een contract kan er niet in jouw nadeel van afwijken.

Wanneer geldt de Wet Breyne?

De wet is van toepassing als aan deze voorwaarden voldaan is:

  • het gaat om een woning of een gebouw dat hoofdzakelijk voor huisvesting bestemd is;
  • de verkoper, aannemer of promotor verbindt zich ertoe de woning te bouwen, te laten bouwen of te verschaffen;
  • de koper of bouwheer moet één of meer stortingen doen vóór de voltooiing.

Ze geldt dus typisch voor sleutel-op-de-deurwoningen, aankopen op plan en sommige grondige renovaties door een promotor. Ze geldt niet wanneer je zelf met een architect werkt en afzonderlijke aannemers aanstelt voor elk onderdeel.

Wat moet er in het contract staan?

De wet bepaalt een reeks verplichte vermeldingen. De belangrijkste:

  • de identiteit van de eigenaar van de grond en van de bouwheer;
  • de datum van de omgevingsvergunning en de voorwaarden ervan, of een opschortende voorwaarde als de vergunning er nog niet is;
  • de totale prijs en de wijze van betaling, met de herzieningsclausule als die er is;
  • de termijn voor de uitvoering en de schadevergoeding bij vertraging;
  • een gedetailleerde beschrijving van de werken, plannen en lastenboek;
  • de vermelding dat de koper beschermd is door de Wet Breyne en welke waarborg gesteld wordt;
  • de werken die niet in de prijs inbegrepen zijn en hun geraamde kostprijs.

Ontbreken essentiële vermeldingen, dan kan de koper in bepaalde gevallen de nietigheid van het contract of van een clausule vorderen.

Voorschot en betalingen

Bij de ondertekening van het contract mag de aannemer of promotor maximaal 5% van de totale prijs als voorschot vragen. Bij een aankoop op plan betaal je de grond bij de notariële akte. Voor het gebouw betaal je daarna in schijven volgens de werkelijke vordering van de werken, zoals vastgelegd in het contract. Een schijf mag pas gevraagd worden wanneer het overeenstemmende deel van de werken uitgevoerd is.

De voltooiings- of terugbetalingswaarborg

De wet beschermt je tegen het faillissement van de bouwpromotor of aannemer:

  • Is de aannemer erkend, dan stelt hij een voltooiingswaarborg (borgtocht) van 5% van de prijs, die meestal deels vrijkomt bij de voorlopige en deels bij de definitieve oplevering.
  • Is hij niet erkend, dan is een uitgebreidere voltooiingswaarborg of terugbetalingswaarborg door een financiële instelling vereist.

Vraag altijd een bewijs van de gestelde waarborg.

De oplevering in twee stappen

Voorlopige oplevering

Wanneer de woning af is, volgt de voorlopige oplevering. Je controleert samen met de aannemer of de werken conform het contract zijn uitgevoerd en noteert zichtbare gebreken. Met de voorlopige oplevering gaat het risico in principe over naar jou en start de termijn voor de tienjarige aansprakelijkheid. Laat je eventueel bijstaan door een onafhankelijke expert of je architect.

Definitieve oplevering

De definitieve oplevering kan ten vroegste één jaar na de voorlopige gebeuren. Tegen dan moeten de opmerkingen van de voorlopige oplevering opgelost zijn. Na de definitieve oplevering kun je de aannemer nog aanspreken voor verborgen gebreken onder bepaalde voorwaarden en voor zware gebreken binnen de tienjarige aansprakelijkheid.

Tienjarige aansprakelijkheid en verzekering

Aannemers en architecten zijn tien jaar aansprakelijk voor zware gebreken die de stabiliteit of soliditeit van het gebouw in gevaar brengen. Sinds 1 juli 2018 moeten aannemers en andere bouwdienstverleners die werken uitvoeren aan woningen waarvoor de tussenkomst van een architect verplicht is, die aansprakelijkheid laten verzekeren. Vraag naar het verzekeringsattest voor de start van de werken.

Tips voor wie sleutel-op-de-deur bouwt

  1. Laat het contract vóór ondertekening nalezen door een onafhankelijke specialist of je notaris.
  2. Vergelijk lastenboeken in detail: wat is inbegrepen qua isolatie, technieken, afwerking en omgevingswerken?
  3. Controleer de herzieningsformule en hoe meerwerken geprijsd worden.
  4. Houd zelf een logboek met foto’s van de werken.

Lees ook wat kost een huis bouwen en ons stappenplan om offertes te vergelijken.

Veelgestelde vragen

Geldt de Wet Breyne bij een renovatie?

Soms. De wet kan van toepassing zijn op een renovatie door een promotor of aannemer als de werken aan de woning aanzienlijk zijn en aan de andere voorwaarden voldaan is. Laat dit voor jouw situatie juridisch beoordelen.

Mag de aannemer de prijs nog verhogen?

Alleen als het contract een herzieningsclausule bevat die aan de wettelijke voorwaarden voldoet, of bij meerwerken die je hebt goedgekeurd.

Dit artikel vervangt geen juridisch advies

Regels en rechtspraak kunnen genuanceerd zijn. Raadpleeg bij concrete vragen een advocaat, je notaris of de FOD Economie.

Bronnen en controle

Informatie laatst gecontroleerd op . Premies, prijzen en regels kunnen wijzigen; controleer altijd de officiële bron.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen vervanging voor projectspecifiek advies van een architect, ingenieur, aannemer of andere bevoegde professional. Lees ons redactioneel beleid.

Redactie Wijgaanbouwen.be

De redactie van Wijgaanbouwen.be schrijft onafhankelijke gidsen over bouwen, verbouwen, renoveren en energie in België. Elk artikel wordt nagekeken aan de hand van officiële bronnen van de Vlaamse, Waalse, Brusselse en federale overheid. Prijzen zijn richtprijzen; vraag altijd offertes op maat.