Kort antwoord: bij een totaalrenovatie werk je van buiten naar binnen en van grof naar fijn. Eerst analyseer je de woning en maak je een plan. Daarna volgen afbraak en structurele werken, vervolgens de buitenschil: dak, gevel en ramen. Pas als de woning wind- en waterdicht is, komen de technieken: elektriciteit, sanitair, verwarming en ventilatie. Daarna volgen chape, pleisterwerk en tot slot de afwerking zoals vloeren, keuken, badkamer en schilderwerk.
Waarom de volgorde zo belangrijk is
Elke stap legt de basis voor de volgende. Wie eerst schildert en daarna nieuwe leidingen trekt, moet opnieuw kappen en pleisteren. Wie een warmtepomp kiest voor de isolatie bepaald is, krijgt een toestel dat niet bij de woning past. Een goede volgorde voorkomt dubbel werk, spaart kosten en maakt de planning tussen aannemers haalbaar.
Stap 1: analyse en plan
- Stabiliteit: laat scheuren, verzakkingen en de draagstructuur beoordelen.
- Vocht: spoor de oorzaak van vochtproblemen op voor je afwerkt. Zie opstijgend vocht herkennen.
- Asbest: een asbestattest vertelt je waar asbest zit, zodat het vóór de werken veilig verwijderd kan worden.
- Energie: het EPC en een renovatieadvies tonen welke maatregelen nodig zijn, zeker als je onder de renovatieverplichting valt.
- Vergunning: controleer of je werken vergunningsplichtig zijn. Lees omgevingsvergunning aanvragen.
- Budget: raam de kosten per fase en voorzie een reserve van 10 à 15%.
Stap 2: afbraak en structurele werken
Strip de woning tot op het niveau dat nodig is: oude vloeren, pleister, leidingen. Verwijder asbest volgens de regels. Voer daarna structurele werken uit: nieuwe openingen met lateien of balken, verstevigingen, herstel van funderingen, het vervangen van houten vloeren.
Stap 3: riolering en ondergrondse leidingen
Moet de riolering vernieuwd of gescheiden worden, dan gebeurt dat nu, voor de nieuwe vloeren gegoten worden. Denk ook aan een regenwaterput en leidingen naar de tuin.
Stap 4: de buitenschil
- Dak: structuur, isolatie en dakbedekking. Zie wat kost een nieuw dak.
- Ramen en buitendeuren: plaats ze bij voorkeur samen met of vlak voor de gevelisolatie, zodat de aansluitingen goed uitgevoerd worden.
- Gevel: spouwmuurisolatie of buitengevelisolatie, gevelherstel.
Werk luchtdicht: de aansluitingen tussen dak, muren en ramen bepalen in grote mate hoe energiezuinig de woning wordt.
Stap 5: technieken in de ruwbouwfase
Nu de woning dicht is, trekken de installateurs hun leidingen:
- elektriciteit, data en eventueel domotica;
- sanitair: aan- en afvoeren;
- verwarming: leidingen voor vloerverwarming of radiatoren;
- ventilatie: kanalen voor systeem C of D. Zie ventilatiesysteem C of D.
Kies de warmteopwekking, zoals een warmtepomp, op basis van de nieuwe, lagere warmtevraag na isolatie. Zie wat kost een warmtepomp.
Stap 6: vloerisolatie, chape en pleisterwerk
Op de ruwe vloer komen eventueel isolatie en de leidingen voor vloerverwarming, daarna de chape. Die moet voldoende drogen voor je vloeren legt. Het pleisterwerk volgt op muren en plafonds, of je kiest voor gipskartonwanden.
Stap 7: afwerking
- tegelwerk in badkamer en keuken;
- binnendeuren en trappen;
- vloeren;
- keuken en badkamermeubilair. Zie wat kost een keuken en wat kost een badkamerrenovatie;
- schilderwerk;
- afwerking van technieken: stopcontacten, verlichting, sanitaire toestellen.
Stap 8: omgevingswerken
Terras, oprit en tuin pak je best als laatste aan, zodat ze niet beschadigd worden door werfverkeer en containers.
In fasen renoveren?
Lukt een totaalrenovatie niet in één keer, maak dan een masterplan zodat elke fase voortbouwt op de vorige. Begin met de ingrepen met de grootste impact en die later moeilijk in te passen zijn, zoals dakisolatie en leidingen. Voorzie bij elke fase al de voorbereidingen voor de volgende, zoals wachtleidingen voor ventilatie of zonnepanelen.
Veelgestelde vragen
Eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
Eerst isoleren. Dan kun je een kleinere, goedkopere warmtepomp plaatsen die efficiënter werkt.
Hoe lang duurt een totaalrenovatie?
Voor een gemiddelde eengezinswoning al snel zes tot twaalf maanden of meer, afhankelijk van de omvang, de beschikbaarheid van aannemers en de droogtijden.
Kan ik in de woning blijven wonen?
Bij een totaalrenovatie is dat zelden haalbaar door stof, lawaai en het ontbreken van water, elektriciteit of verwarming. Bij een gefaseerde renovatie soms wel.




