Kort antwoord: kies een lucht-waterwarmtepomp als je een betaalbare, relatief eenvoudig te plaatsen oplossing zoekt voor een goed geïsoleerde woning. Kies een bodem-waterwarmtepomp als je bouwt of grondig renoveert, ruimte hebt voor een boring en wil investeren in het hoogste en meest stabiele rendement, eventueel met passieve koeling in de zomer. In de meeste Belgische renovaties is lucht-water de logische keuze; bij nieuwbouw verdient geothermie een serieuze berekening.
Hoe werken ze?
Elke warmtepomp haalt warmte uit een bron met een lage temperatuur en brengt die op een hoger niveau om je woning te verwarmen. Het verschil zit in de bron:
- Lucht-water haalt warmte uit de buitenlucht via een buitenunit met ventilator.
- Bodem-water haalt warmte uit de bodem via een gesloten circuit van buizen, meestal in een verticale boring, soms in een horizontaal net in de tuin.
Op enkele meters diepte is de bodemtemperatuur het hele jaar vrij constant. De buitenlucht is net het koudst wanneer je de meeste warmte nodig hebt.
Vergelijking in één tabel
| Lucht-water | Bodem-water | |
|---|---|---|
| Investering | Lager | Hoger door de boring |
| Rendement over het jaar | Goed, daalt bij vorst | Hoog en stabiel |
| Plaatsing | Buitenunit aan gevel, op plat dak of in tuin | Boring of captatienet, toegang voor boormachine nodig |
| Geluid | Ventilator van de buitenunit hoorbaar | Vrijwel stil, alles staat binnen |
| Koeling | Actief, met de compressor | Passieve koeling mogelijk, zeer zuinig |
| Vlaamse premie categorie 1 en 2 | 1.500 euro | 4.000 euro |
| Vlaamse premie categorie 4 | 6.000 euro | 8.000 euro |
De premiebedragen komen uit het Actieplan Warmtepompen 2030 en gelden voor aanvragen van 1 maart 2026 tot en met 2027. Zie ook wat kost een warmtepomp.
Het rendement: SCOP in plaats van COP
Fabrikanten vermelden vaak een COP bij één bepaalde temperatuur. Belangrijker is de SCOP: het seizoensrendement over een heel stookseizoen. Een geothermische warmtepomp haalt doorgaans een hogere SCOP dan een lucht-waterwarmtepomp in dezelfde woning. Hoeveel dat verschil in euro waard is, hangt af van je jaarlijkse warmtevraag. In een zeer zuinige woning is het absolute verschil klein; in een grote woning met een hoge warmtevraag loont het rendement van geothermie sneller.
Welke past bij jouw situatie?
Je renoveert een rijwoning met een kleine tuin
Een lucht-waterwarmtepomp ligt voor de hand. Een boring vraagt een bereikbare plek voor de boormachine en een tuin of oprit; bij een rijwoning is dat vaak moeilijk. Let op de plaats van de buitenunit en het geluid naar de buren.
Je bouwt een vrijstaande woning
Maak een vergelijkende berekening. De boring kun je meenemen in de werfplanning, en passieve koeling via de vloer is een groot comfortvoordeel in steeds warmere zomers.
Je woning is nog matig geïsoleerd
Dan werkt geen enkele warmtepomp optimaal. Isoleer eerst dak en muren, of overweeg tijdelijk een hybride warmtepomp. Ons artikel over je EPC-label verbeteren helpt je de volgorde te bepalen.
Je wil ook koelen
Met geothermie koel je passief: je laat het koudere water uit de bodem door je vloer circuleren zonder de compressor. Dat verbruikt heel weinig stroom. Een lucht-waterwarmtepomp kan actief koelen, maar verbruikt daarbij meer.
Wat met geluid?
De buitenunit van een lucht-waterwarmtepomp maakt geluid, vooral bij hoge belasting en tijdens het ontdooien. Moderne toestellen zijn veel stiller dan vroeger, maar de plaats blijft belangrijk. Vermijd hoeken en nissen die geluid weerkaatsen en zet het toestel niet onder slaapkamers van buren. De Vlaamse overheid evalueert in het Actieplan Warmtepompen de geluidsvoorwaarden voor buitenunits.
Veelgestelde vragen
Werkt een lucht-waterwarmtepomp nog bij vorst?
Ja. Moderne toestellen werken tot ver onder het vriespunt, maar met een lager rendement. Bij een correcte dimensionering springt de elektrische bijverwarming slechts uitzonderlijk bij.
Hoe diep is een boring voor een geothermische warmtepomp?
Voor een eengezinswoning gaat het meestal om één of enkele boringen van ongeveer 80 tot 150 meter, afhankelijk van de warmtevraag en de bodem. Het boorbedrijf berekent de nodige lengte.
Kan ik later overstappen van lucht-water naar geothermie?
Dat kan, maar dan betaal je twee installaties. Maak de keuze bij voorkeur in één keer, op basis van een berekening voor je eigen woning.




